Bir önceki yazımda iklim değişikliklerinden söz ettim. İklim değişimini belirten grafikte kırmızı çizgi ile –3,000 (M.Ö. 1,000) yıllarındaki önemli ve hızlı iklim değişikliği görülüyor. O dönemde iklimde ani ve genel bir soğuma görülmüş, göller ve dereler donmuş, toprak sertleşip kuraklaşmıştır.

İşte, bu dönem Orta Asyanın hızlı bir şekilde çölleşmesi dönemidir. Zaten var olan çöller hızlı bir şekilde yayılarak o bölgede gelişmiş olan tüm şehirleri yutmuşlardır. Bunun en güzel kanıtı Kara Khoto şehridir. Kara Khoto günümüzde Gobi çölünün ortasında kalmış, kumlara gömülü bir şehirdir.

Resimde kırmızı renkte Kara Khoto şehrini gösterdim. Kuzey ile kuzey-batısında Gobi çölü, doğusunda Moğolistan çölü, güneyinde Tengri çölü ve doğusunda Ordos çölü vardır. İleri bir medeniyetin merkezi olan Kara Khoto şehri bu kadar çöl arasına kurulmuş olması akla yakın değildir. O bölge sularla çevrili mümbit bir ova iken, iklimdeki değişim sonucu çöllerin ortasında kalmıştır.

Kara sözü OK-ARA => KARA şeklinden türer. OK-ARA ise OK boylarının arasında kalan geniş bölge olmaktadır. Bu alan ise orta Asyanın hemen hemen tümünü içerir. İklim değişince OK boyları da o bölgeleri terk etmek zorunda kalmışlardır.

Kara Khoto adı da KARA-KHUT => KARA KHOTO şeklinden gelir. KHUT sözü de bizim halen kullandığımız, Kut, Kutsal, Kutlu anlamlarını içerir. Demek ki, Kara Khoto = Kutsal bölge = Ok ların kutsal alanı, şehri olmaktadır. Nitekim, o bölgede Kara Su, Kara Vartak, Kara Teke, Kara Şahr, Kara Hoca şehirleri bulunmaktadır. Ayrıca Kara Tağ adlı bir dağ da o bölgederir.

Günümüzde kara sözü hem siyah hem de toprak parçası olarak anlam değiştirmiştir. Siyah ile olan ilişkisi toprağın takır haline gelişi ve yeşil rengini kaybedişi ile ilgilidir. Toprak parçası ile olan ilişkisi ise doğrudan Ok-Ara kök sözcüklerinden gelmektedir.

Resimde Kara Khoto şehrinin eski ve kurumuş bir göl kenarında bulunduğunu görmekteyiz. Diğer yakın alan içinde ve çölün kenarındaki şehir adlarına bakalım. Batıda Shazhou = ŞAH-SU, Guazhou = OG-AZ-SU, Suzhou = SU-SU, güneyde Ganzhou = KAN-SU adları hep SU ile ilişkili olmaları tesadüf olamaz. Demek ki her bir şehir eskiden su kenarında bulunuyordu. Bunların bir zamanlar geniş bir iç deniz kıyısında oldukları görüşünü destekleyen diğer veriler Tengri çölü ile Gobi çölü arasında kalmış olan, kurumuş göl ve derelerin varlığıdır. Bu iç denizi doğudaki Sarı derya veya Siriderya adıyla bilinen, İngilizce adı Yellow River olan, nehir besliyordu. Çince /su/ sözünün karşılığı /sui/ olup aynı söz Japonca /öz su, meyve suyu/ olmaktadır.

Kara Khoto şehri Tangut imparatorluğunun da başşehri olmuştur. Tangut adı TAN-KUT kök sözcüklerinin birleşiminden oluşmuştur. Tan, güneşi ve kut da kutsallığı ifade eder. Şu halde Tangut = Kutsal Güneş demektir. Bu ismin de Ön-Türk TENGRİ sözü ile ilişkisi vardır. Tankutların konuştuğu dil de Güneş dili olup hem Çinceye, hem Japoncaya, hem Moğolcaya hem de Türkçeye kaynak teşkil etmiştir.

Tarihçiler Tankut imparatorluğunun M.S. 900-1200 yılları arasında var olduğunu söylerler. (Kaynak: Lost Empire Of the Silk Road, Mikhail Piotrovsky, 1993) Oysa ki bu ikinci Tankut krallığı dönemidir. Asıl Tankut milleti ve kültürü M.Ö. 1000 yılları civarında var olmuş ve büyük kültür eserleri bırakmıştır. O dönemde Budizm dinini kabul eden Tankut halkı çok güzel eserler de bırakmışlardır. Zaten M.S. 1,000 yıllarında Kara Khoto bölgesi tümüyle çölleşmişti. Bu bakımdan çöl ortasında bulunan bir şehirde ileri bir kültürün ve sanatın gelişeceğine inanmak biraz saflık olur.

Genelde Kara Khoto şehrinin de ipek yolu üzerinde kurulmuş bir şehir olduğu kabul edilir. Fakat, söz konusu olan ipek yolu, sanıldığı veya inandırılmak istendiği, M.S.1000 yıllarının ipek yolu değil, M.Ö. 1000 yıllarına ait ipek yoludur.

M.Ö. 1000 yıllarının ipek yolu Türk boyları tarafından kullanılmış olan batıdaki Ön-Türk kavimleri ile doğudaki Ön-Türk kavimleri arasında gerçekleşmiş olan ticaret yoludur. Doğuda (Çin bölgesi) Tankut imparatorluğundan batı Anadoludaki Sardes şehrine kadar bu yol uzanır. Bu yolu da ancak hızlı atlara sahip Türk-Moğol-Tankut tüccarları aşabiliyorlardı. Onların güvenliğini de yine Türk asıllı atlı süvariler sağlıyorlardı. Sonradan bölge çölleşince atların yerini develer almıştır.

Resimde günümüzde Kara Khoto şehrinin kumlar altında kalmış bugünkü halini görmekteyiz. Gobi çölünün batı kısmında, kumlar altında kalmış bir diğer şehir de Loulan = ULULAN şehridir. Altta bu şehrin günümüzde kumlar altında kalmış hali görülüyor. Aynı bölgede Üst-Kan, Üst- Ulagan ve Urba adlı şehirler bulunmaktadır. Bu isimleri de halen kullandığımız Türkçe ile anlayabiliyoruz.