Antik Mısır Hieroglif yazısı iki farklı açıdan okunabilir. 1. Hiç okuma yazma bilmeyen halk için. 2. Şekillere harf veya hece olarak bakmayı bilen okumuş kişiler için.

Ancak, bu iki bakış açısı aynı yazı içinde birleştirilirdi. Şöyle ki oturan ve elinde bir Ankh (On-Okh) tutan ve başında bir tüy olan kişi hem Tanrı özelliklerine sahip firavunu temsil ediyordu hem de adı Maat olan tanrıçanın baş harfi olan M harfini simgeliyordu. Antik Mısır inancında Maat yasaların ve evrensel düzenin tanrıçası idi. Bu özelliği her alelade vatandaş biliyordu. Keza, Anubis’in de yer altı tanrısı olduğu ve ölülere yol gösterdiğini de her alelade vatandaş biliyordu. Şu halde bir “kartuş” denilen yuvarlak içindeki firavun adını her alelade vatandaşın anlayacağı şekilde yazmak mümkündü.

Resmin ortasında bir kartuş içinde “Ramses” yazıyor. Okuma yazması olmayan bir alelade vatandaş bu görüntüye şöyle bakar: “En üstte tanrı RA’nın simgesi olan güneş var. Şu halde ilk hece RA. Altında sağda tanrıça MAAT oturuyor. Şu halde ikinci hece MA. Birlikte okununca RAMA. Bu iki heceyi sökünce zaten bildiği RAMSES adını hemen okuyor. Fakat daha altta Ramses’in gücünü ifade eden 3 adet işaret var. Bunlar “yer” (mısır öğütmek için kullanılan kap ve uzun saplı merdane), “gök” (bir yuvarlak ay veya güneş) ve kırık çizgilerle ifade edilen “su”. Dikkatli bakınca onalrın da yerli yerlerinde oldukları görülüyor. En altta su üzerinde yer ve en üstte gök. Bunların üzerinde duran tanrısal özelliklere sahip firavun. Firavun’un özelliklerini hem Maat hem de Anubis simgeliyor. Maat onun yasa koyucu ve evrensel düzenden haberdar bir kişi olduğunu belirtiyor. Anubis simgesi ile firavunun hem madde alemine hem de mana alemine hakim olduğu ifade ediliyor.

Sol tarafta görülen ayakta duran firavun aynı ikinci Ramses’tir. Sağ elinde bir On-Okh sol elinde ise bir Anubis kafalı asa tutuyor. On-Okh bu dünyaya olan hakimiyetini ve Anubis kafalı asa öteki dünyaya olan hakimiyetini simgeliyor. En alt sağ tarafta görülen kabartma parçasında Anubis kafalı asalar ile On-Okh simgeleri öyle bir şekilde yerleştirilmiş ki tam bir ok görüntüsü veriyor.

Kartuş içindeki Ramses yazısını okuma bilen bir kişi ise şöyle okur: “R-A-M-SEZ” yani Ramses. Ra’nın R’si, Anubis’in A’sı ve Maat’ın M’si. Diğer üç harfi ise yerel dildeki sözcüklerin baş harflerinden çıkarmak mümkün olduğunu sanıyorum. Bu yerel dili bilmediğim için sadece SEZ olması gerektiği görüşündeyim.

Elbette ki tüm hieroglif yazıları bu mantıkla, basite indirgeyerek, okumak mümkün değildir. Yaklaşık 4,000 yıllık bir süre içinde gelişmiş olan bu yazı tarzı gittikçe daha karmaşık ve daha gizli anlamlar içerir hale dönüşmüştür. Yazı başlangıçta halka dönük iken rahiplerin etkisiyle sadece belli bir seçkin zümrenin okuyabileceği zorlukları içerir olmuştur. Günümüzde bu hieroglif yazıyı okumak tam bir uzmanlık alanıdır. Ben bu konunun uzmanı olmadığım için, genel olarak bilinen tanrı veya tanrıça adlarından bir anlam çıkarmaya çalıştım. Fakat bu konunun uzmanları dahi sessiz harfler arasına konacak olan sesli harfler konusunda anlaşmazlığa düşüyorlar ve değişik şekillerde seslendiriyorlar. Doğru seslendirmek için, mutlaka o dönemde konuşulan dile tam olarak hakim olmak gerektiğine inanıyorum.