Sibel AtasoyKENDÄ°NÄ° KANDIRMAK
Akıl , doğanın kendisine duyular yoluyla bildireceklerini öncelemektedir; böylece akıl çabuk bir takım sonuçlar çıkararak bu erken doğmuş kurgulama ,önyargı veya önceden verilen yargıların(önyargı) duyuların mesajını çarpıtmasına yol açmaktadır.Böylelikle algısal hatalar ortaya çıkmaktadır ; olayların doğru boyutunu gözden kaçırarak ,yanlış yada belirsiz önkavrayışlara (önceden edinilmiş kanılar) ya da önyargılara bağlı kalmaktayız
İnsanın anlama yetisi kendi doğasından dolayı dünyada olduğundan daha fazla düzen ve düzenliliği varlığını varsayma eğilimindedir Bir düzenin geçerli olduğunu kabul eder , yani bununla ilgili bir inanç oluşturursak , önyargılarımızla uyuşmayan her deneyimi yok sayarız
Bir fikir edinildiği zaman insanın anlama yetisi bunu destekleyecek ve bununla fikir birliğine varacak her türlü sonucu çıkarabilir. Buna karşıt düşünce lehine çok daha fazla sayıda ve ağırlıkta örnek olması durumunda bile , esas düşünce bunu boş sayacak ya da küçümseyecek , veya bu büyük ve tehlikeli öngörü yüzünden kendinden önceki çıkarımların bozulmadan korunabilmesi için belli bir ayrımla bu karşıt örnekleri bir kenara ayırıp ,red edecektir.
Örneğin güvenli bir yolculuk için dua eden ve gerçekten de eve sağ salim dönen denizcilerin resmedildiği tabloları işaret ederek ibadetin gücünü savunanları düşünün ; Ancak dua ettikleri halde boğulan denizciler nereye resmedilmiştir
Bunlar tümüyle hurafeye yönelik yöntemlerdir ; İster astroloji ,rüyalar,kehanetler, kutsal değerler ve benzerleri olsun ;bu türdeki gösterişten zevk alan kişi bunların yerine getirildiği durumları önemseyecek ancak DAHA SIK MEYDANA GELMESİ HALİNDE BİLE bunların başarısız olduğu durumları boş sayacak ve bunların üzerinde durmayacaktır. Ancak daha büyük bir kurnazlıkta bu şeytan , felsefe ve bilimin tüm dallarına yavaş yavaş girmektedir; böylece kendinden sonra gelenlerle birlikte kendisini de olduğundan başka göstermekte ve makul hale getirmektedir
FRANCIS BACON
»
Yazıcı-dostu sürüm
Arkadaşına gönder- 1127 defa okundu
Güzel tespitler
Güzel tespitler fakat, çözüm yolu olarak pek bir şey gösterilmemiş. Yazanların tamamına katılıyorum, peki bu önyargılardan çıkış noktamız ne olabilir? Dikkat edilmesi gereken bir cümle daha var orada. Yaşadığımız deneyimler, ön yargılarımızla uyuşmuyorsa yok sayarmışık. Hani bazen gerçeği bir türlü göremeyiz ya, sanırım etken bu olsa gerek. Ve o kadar çok yaşayıp ta bilmediğimiz olay var ki... Bir gün bunları hatırlamak gerektiğinin farkındayız. Peki nasıl???
xenix
MAALESEF
Baconun bulduğu çözümler ne yazık ki sorunu tespit edişi kadar etkileyici değil ancak benimde bu konuda ki düşüncelerim henüz olgunlaşmadığı için , fikir oluşturmak adına Baconun çözümlerini sunuyorum;
Çözümü iki yönlü olarak yorumlayabiliriz ama dediğim gibi bu çözümler beraberinde bir çok soruyu oluşturabilir
felsefi çözüm
Önceden sahip olunan inanç önyargılar yada önkavrayışlar duyuların mesajını çarpıtabilir . Bacon bu sorunu "doğanın yorumlanması " olarak adlandırdığı yöntemle çözmeyi teklif eder O na göre yapılacak ilk şey dünyayı gerçekte olduğu gibi gözlemleye bilmek için akıldaki tüm önyargılardan kurtulmaktır
Zihin bütünüyle temizlenmeli ve (önyargıdan) arındırılmalıdır ki bilimlere dayandırılarak oluşturulan insan krallığının geçiş yolu ,çoçuklar dışındaki kimsenin geçişi kabul edilmeyen Cennet krallığı'nındakini andırsın
Akıl hiç bir şekilde özelleden genel sonuçlara sıçrayıp , uçmamalıdr.Böylelikle zihne asla kanatlar tedarik edilmemeli, bunun yerine ona sıçramasını ve uçmasını engelleyecek ağırlıklar takılmalıdır.
Yani dünyaya bir çocuk masumiyetiyle bakmamız gerektiğini öğütler
pratik çözüm
Sahip olduğumuz önceden edinilmiş kanılar için deliller bulmak ve bunlara karşı kanıtları görmezden gelmek yerine , eleştirel bir yöntem benimsemeliyiz.Gözlemleri dikkate almalı ve daha da önemli olarak yanlış olan varsayımlarımızın yanlış olduğunu kanıtlayacak deneyler yapmaya çalışmalıyız(Bacon bir deneyciydi)
Bacon , bir soruna ait tüm olası cevapları birer birer belirleyebileceğimizi ,yanlış olanları teker teker eleyebileyeceğimizi ve böylece doğruya ulaşabileceğimizi düşünmekteydi.bu yöntemi de "eleyici çıkarım " olarak adlandırmıştır.
En başarılı olduğumuz
En başarılı olduğumuz konu:)))
...Bundan dolayı bilim
...Bundan dolayı bilim adamı dürüst olmalıdır. Şüpheci olmalıdır. Duygularından etkilenmeyen bir yapıya sahip olmalıdır ki gerçeği keşfedebilsin. Yoksa kendi masallarına sonunda kendi de inanır gider.
Yeni yorum gönder