Bilinen ilk aşk şiirimiz ve ilk şairimiz
Uygur dönemine ait mani dininin etkisindeki edebiyatta “nazım, manzume, şiir” için Hintçe’den geçen "şlok" ve Türkçe "takşut" kelimeleri kullanılmıştır. "Küg" kelimesi de şiir ve nazım için kullanılmıştır.
Manici şiirin nazım birimi genellikle dörtlüktür. Mısra başı kafiyesinden başka ahenk unsurları da vardır. Hece sayısı bakımından belli bir düzen yoktur.
Manici çevreden kalma sekiz şiir bilinmektedir. Bunlardan ikisinin şairi Aprın Çor Tigin’dir. Aprın Çor Tigin, Türk edebiyatı tarihi açısından çok önemli bir isimdir; çünkü o, adı bilinen ilk Türk şairidir. Bir başka ifadeyle şairi belli olan ilk şiirler ona aittir.Turfan kazılarında bulunan şiirleri ilk kez A. von Le Coq tarafından 1919’da yayımlanmıştır. Elimize geçen iki şiirinden ilki, üç dörtlükten oluşan ve ilâhî tarzında yazılmış bir övgü olup ilk dörtlüğü zedelenmiştir. Aprın Çor Tigin’in ikinci şiiri, aşk konusunda yazılmış din dışı bir şiirdir. Yedi dörtlükten oluşan bu şiirin ilk dörtlüğü kayıptır.“Sevgili” adı verilebilecek olan bu şiir, Uygur edebiyatının, dolayısıyla Türk şiirinin ilk ve en eski lirik şiir örneği sayılır:
kasınçığımın öyü kadgurar men
kadgurdukça
kaşı körtlem
kavışıgsayur men
öz amrakımın öyür men
öyü evirür men ödü/…/ çün
öz amrakımın
öpügseyür men
barayın tiser
baç amrakım
baru yime umaz men
bağırsakım
kireyin tiser
kiçigkiyem
kirü yime urnaz men
kin yıpar yıdlıgım
yaruk tengriler
yarlıkazunın
yavaşım birle
yakışıpan adrılmalım
küçlüg priştiler
küç birzünin
közi karam birle
külüşüpen külüşügin oluralım
Türkçesi:
Yavuklumu düşünüp dertleniyorum.
dertlendikçe
kaşı güzelim
kavuşmayı özlüyorum
Kendi sevgilimi düşünürüm ben
düşünürüm düşünürüm de… [mısra kopuk!]
kendi sevgilimi
öpmek isterim ben
Kaçıp gitsem
güzel sevgilim
gene de gidemem ki ben
merhametlim!
Sokulayım desem (sana)
yavrucuğum
gene de sokulamam ki ben
misk gibi güzel kokulum!
Işık Tanrılar
sayesinde
huyu güzelimle
birleşip ayrılmayalım
Kudretli meleklerin
kudreti sayesinde
kara gözlümle
gülüşüp oturalım.
- nurcihan ağ günlüğü
Yazıcı-dostu sürüm
Arkadaşına gönder- 2190 defa okundu

Sibel Atasoy

Yeni yorum gönder