Evli çiftler

Beş arkadaş var; Ali, Berkay, Cevdet, Deniz ve Erkan. Bu beylerin her birinin bir kızı bir de oğlu var. Her biri kızını diğer dördünden birinin oğluyla evlendirmiş.

Ali’nin damadının babasının gelini, Berkay’ın oğlunun baldızıdır ve Cevdet’in gelinin babasının damadı Deniz’in kızının görümcesidir.

Berkay’ın gelininin babasının gelini ile Deniz’in damadının babasının damadının kayınvalideleri aynıdır. Fakat durum aslında çok basittir; çünkü gelinlerden hiçbiri, kayınpederinin kızının baldızı değildir.

Erkan’ın kızı kiminle evlidir?

Yorum Durumu: Yorum yok --- Kategori: Zeka Soruları --- Etiketler:, ---

Briç Masası

Bir kral, bir dük, bir kont ve bir lord dörtköşe masa etrafında briç oynuyorlar. İsimleri Louis, Jan, Serge ve Albert’dir. Louis kraldır ve Jan’ın solundadır. Serge lordun sağındadır. Jan’ın karşısında oturan Albert, kont değildir. Serge nedir?

Yorum Durumu: 4 yorum --- Kategori: Zeka Soruları --- Etiketler:, ---

Zorunluluk ve Rastlantı Konusunda Hegel

Hegel_Georg_Wilhelm_Friedrich

Hegel

Varlığın doğasını tüm farklı dışavurumlarında analiz etmekle Hegel, muhtemel olanla gerçek olan arasındaki ve aynı zamanda zorunluluk ile rastlantı (“tesadüf”)arasındaki ilişkiyle ilgilenir. Bu sorunla bağlantılı olarak, Hegel’in en ünlü (ya da namlı) ifadelerinden birine açıklama getirmek önem taşır: “Ussal olan gerçektir ve gerçek olan ussaldır.” İlk bakışta, bu ifade gizemli ve aynı zamanda da gerici görünür, çünkü varolan her şeyin ussal ve bu nedenle meşru olduğunu ima ediyor gibidir. Ne var ki, hiç de Hegel’in kastettiği şey değildir: Oysa, Hegel’e göre gerçeklik, hiçbir şekilde, her koşulda ve her zaman, toplumsal ya da siyasal olayların verili bir durumunun öngörülebilir bir niteliği değildir. Tersine. Roma Cumhuriyeti gerçekti, ama onun ayağını kaydıran Roma İmparatorluğu da. 1789’da Fransız monarşisi o kadar gerçekdışıydı, yani tüm zorunluluktan o kadar yoksun, o kadar akıldışıydı ki, Hegel’in her zaman büyük bir coşkuyla sözünü ettiği Büyük Devrim tarafından yıkılmak zorundaydı. Bu nedenle bu durumda, monarşi gerçekdışı ve devrim de gerçekti. Böylece, gelişimin ilerleyişi içerisinde, önceleri gerçek olan her şey gerçekdışı hale gelir, zorunluluğunu, varoluş hakkını, ussallığını kaybeder. Ve can çekişen gerçekliğin yerine yeni, yaşayabilir bir gerçeklik geçer; eğer eskimiş olan, kendi ölümüne debelenmeyerek gidecek kadar zekiyse barışçıl olarak, eğer bu zorunluluğa direnirse zorla. Böylelikle Hegelci önerme yine Hegelci diyalektik sayesinde kendi karşıtına dönüşür: İnsan tarihi alanında gerçek olan her şey zaman süreci içerisinde akıldışı hale gelir, bu nedenle gerçeklik tam da kendi hedefi itibariyle akıldışıdır, peşinen akıldışı olmakla lekelenmiştir; ve insanların kafasında ussal olan her şey, görünüşteki mevcut gerçeklikle ne kadar çelişik olursa olsun, gerçek haline gelmeye yönelir. Hegelci düşünce yönteminin tüm kuralları gereğince, gerçek olan her şeyin ussallığı önermesi kendisini bir başka önerme haline getirir:
Varolan her şey yok olmayı hak eder.
Devamını oku

Yorum Durumu: Yorum yok --- Kategori: Felsefe --- Etiketler:, , , , , ---

Öznelciliğe Karşı Nesnellik

Heisenberg’in kuantum fiziği yorumunun, onun felsefi görüşlerinden ağır biçimde etkilendiğinden en küçük bir kuşku bile duyulamaz. Bir öğrenciyken bile Heisenberg bilinçli bir idealistti, 1919’da gerici Fırtına Birliklerinin saflarında Alman işçilerine karşı savaşırken, Platon’un Timaeus’undan (Platon idealizminin en obskürantist tarzda ifade edildiği kitap) büyük ölçüde etkilenmiş olduğunu kendisi itiraf eder. Daha sonraları, “en çok ilgilendiği şeyin temelde yatan felsefi fikirler olduğunu” ve “uzay ve zamandaki nesnel süreçler düşüncesinden kurtulmak” gerektiğini ifade etmiştir. Diğer bir deyişle, Heisenberg’in kuantum fiziğini felsefi yorumlayışı, bilimsel deneyin nesnel bir sonucu olmaktan çok uzaktı. Heisenberg açıkça idealist felsefeye bağlanmıştı, bunu bilinçli bir biçimde fiziğe uyguladı ve bu felsefe onun bakış tarzını belirledi. Böylesi bir felsefe yalnızca bilimin kendisiyle değil, aynı zamanda bütün insan deneyimiyle de uyuşmazlık içindedir. Bunun yalnızca herhangi bir bilimsel içerikten yoksun olmakla kalmayıp, aynı zamanda bütünüyle kullanışsız olduğu da pratikte ortaya çıkmaktadır.

Bir kural olarak, felsefi spekülasyondan kaçınmayı arzulayan bilimciler, Heisenberg’in yönelimine nazikçe kafalarını sallayıp mütevazı bir biçimde doğanın yasalarını araştırma işlerini sürdürürler. Bu yasaların yalnızca varolduğunu değil aynı zamanda doğanın neden ve sonuç da dahil belirli yasalara göre işlediğini ve biraz çabayla bu yasaların bütünüyle anlaşılabileceğini ve hatta insanlar tarafından kestirilebileceğini bir veri olarak alırlar. Öznel idealizminin gerici sonuçları Heisenberg’in bizzat kendi evrimi tarafından sergilenmiştir. Nazilere aktif bir biçimde katılışını şu temelde gerekçelendiriyordu; “Sarılabileceğimiz genel bir doğru çizgi yoktur. Kendi başımıza karar vermek zorundayız ve yanlış mı yoksa doğru mu yaptığımızı önceden söyleyemeyiz.”
Devamını oku

Yorum Durumu: Yorum yok --- Kategori: Bilim, Felsefe --- Etiketler:, , , , ---

Zor Sorular

paraBu zeka soruları diğerlerine nazaran biraz daha zor. Ama çok da zor değiller. Başlığa bakıp da aldanmayın. Kolay gelsin.

ZS 1 – Bir adam elindeki çeki bozdurmak için bankaya gitti. Fakat veznedar bir yanlışlık yaptı ve çekin üzerinde yazılı liralar yerine kuruş ve kuruşlar yerine de lira vererek çeki ödedi. Adam da dikkat etmeden paraları cebine koydu. Eve giderken paranın 5 kuruşunu düşürdü. Bu vesile ile parasını saydı ve cebinde çekin değerinin tam iki katı parası olduğunun farkına vardı. Çekin üzerinde yazılı olan miktar ne kadardı?

ZS 2 – Dedektif çiftlikteki büyük soygundan sonra yaptığı soruşturmada şunları öğrendi;

Baba: İnek, koyun, at ve tavşanlarımızın sayısı eşitti. Her 5 inekten biri çalındı.
Anne: Çaldıkları at sayısı, bıraktıkları koyun sayısı kadar.
Oğul: Geri bıraktıkları hayvanların 5/14’ü tavşan.
Kâhya: Her tür hayvandan çalmışlar. Sayısı azalmayan hayvanımız kalmadı.

Dedektif bunlardan birinin yalan söylediğini ortaya koydu. Acaba hangisi idi?

ZS 3 – Ambra isimli kral ölünce yerine Enfre tahta çıktı. Enfrenin bir ikiz kardeşi vardı. Ayrıca kralın 41 i hariç bütün çocukları ikiz, 41 i hariç bütün çocukları üçüz ve 41 i hariç bütün çocukları dördüzdü. Kralın kaç çocuğu vardı?

Yorum Durumu: Yorum yok --- Kategori: Zeka Soruları --- Etiketler:, , ---

Mantık Sorusu


Bir evde herbiri farklı renkte dört pencere vardır. Pencerelerden herbirinden başına birşey giymiş ve elinde birşey tutan bir kişi bakmaktadır.

  • Büyükanne yeşil pencerededir.
  • Mavi pencere sarı pencerenin üstündedir.
  • Gazete sağdadır.
  • Büyükanne koyu bir savaş aleyhtarıdır.
  • Genç kız silindir şapka giymiştir.
  • Dürbün, balon ve başlık aynı kattadır.
  • Başında motosiklet başlığı olan sandviç yemektedir.
  • Çocuk ve balon aynı tarafta değildir.
  • Adam ikinci kattadır.
  • Kırmızı pencere ve melon şapka aynı taraftadır.
  • Motosiklet başlığı birinci kattadır.

Her pencerenin rengini, orada duran kişinin kim olduğunu, elinde ve başında ne bulunduğunu belirtiniz.

Yorum Durumu: Yorum yok --- Kategori: Zeka Soruları --- Etiketler:, ---

Modern Mantık

modern-mantikMantığı zamana uydurmak için 19. yüzyılda bir dizi girişim yapıldı (George Boyle, Ernst Schröder, Gotlob Frege, Bertrand Russell ve A. N. Whitehead). Fakat, işin içine sembollerin katılması ve birtakım çekidüzen vermeler dışında bu alanda gerçek bir değişiklik yoktur. Sözgelimi dil felsefecileri tarafından büyük sözler edildi, ama bunların pek temeli yoktu. Semantik (ki bir savın geçerliliği sorunuyla uğraşır) sentakstan (ki o da aksiyom ve öncüllerden sonuçların çıkarılabilirliği sorunuyla uğraşır) ayrıştırıldı. Bunun yeni bir şey olduğu sanıldı, oysa bu, gerçekte, eski Yunanlıların çok iyi bildiği, mantık ve retorik arasındaki eski ayrımın bir kez daha elden geçirilmesinden başka bir şey değildi. Modern mantık tümel cümleler arasındaki mantıksal ilişkilere dayanır. İlgi odağı, kıyastan farazi ve ayrık argümanlara kaymıştır. Bu pek de soluk verici yeni bir sıçrama değildir. İşe kıyaslar yerine cümlelerle (yargılarla) başlanabilir.
Devamını oku

Yorum Durumu: Yorum yok --- Kategori: Bilim, Felsefe --- Etiketler:, , , , , , , ---